İçeriğe geç

TYT · 9–12. sınıf, mezun5 soruluk mini test

Sayı Basamakları Basamak Değeri, Çözümleme ve Çözümlü Örnekler

TYT sayı basamakları konu anlatımı: basamak ve sayı değeri, çözümleme, ab + ba ve ab − ba kuralları, rakamları farklı sayılar, örnekler ve mini test.

Dilan SarıceylanKurucu, Matematik Öğretmeni ve Eğitim Koçu
Son güncelleme
Son güncelleme:
Okuma süresi
6 dk okuma
Mini teste geç

Kısaca

Bir rakamın sayı değeri kendisidir; basamak değeri ise bulunduğu basamağa göre aldığı değerdir. İki basamaklı ab sayısı 10a + b, üç basamaklı abc sayısı 100a + 10b + c olarak çözümlenir. Bu çözümlemeden ab + ba = 11(a + b) ve ab − ba = 9(a − b) kuralları çıkar.
İçindekiler
  1. Bu konu neden önemli?
  2. Rakam, sayı değeri ve basamak değeri
  3. Sayıların çözümlenmesi
  4. Sık kullanılan iki kural
  5. Çözümlü örnekler
  6. Sık yapılan hatalar
  7. Mini test
  8. Sık sorulanlar

Bu konu neden önemli?

Sayı basamakları, TYT'nin temel kavramlar bölümünün ilk adımıdır. Rakam-sayı ayrımı ve çözümleme, bölünebilme, problemler ve sayı soruları için ortak bir dil oluşturur.

Bu konudaki sorular genellikle kısa ama dikkat ister: 'rakamları farklı', 'iki basamaklı', 'b sıfırdan farklı' gibi koşullar cevabı doğrudan değiştirir.

Rakam, sayı değeri ve basamak değeri

Sayıları yazmak için kullanılan 0,1,2,…,90, 1, 2, \dots, 9 sembollerine rakam denir. Bir rakamın:

  • Sayı değeri kendisidir.
  • Basamak değeri, bulunduğu basamağın değeriyle çarpımıdır.

47254725 sayısında 77'nin sayı değeri 77, basamak değeri 700700'dür.

Sayıların çözümlenmesi

ab=10a+babc=100a+10b+cab = 10a + b \qquad abc = 100a + 10b + c

Burada abab, a⋅ba \cdot b çarpımı değil, onlar basamağı aa ve birler basamağı bb olan sayıdır. İlk basamaktaki rakam sıfır olamaz.

Sık kullanılan iki kural

ab+ba=11(a+b)ab−ba=9(a−b)ab + ba = 11(a + b) \qquad ab - ba = 9(a - b)

Rakamları farklı sayılar: En büyük sayı için büyük basamaklara büyük rakamlar, en küçük sayı için küçük rakamlar yazılır; ama ilk basamak sıfır olamaz.

Çözümlü örnekler

? Örnek 1 · Basamak değeri

Kolay

47254725 sayısındaki 77 rakamının sayı değeri ile basamak değerinin farkı kaçtır?

Çözümü göster

Sayı değeri 77, basamak değeri 700700:

700−7=693700 - 7 = 693

? Örnek 2 · Toplam kuralı

Kolay

abab ve baba iki basamaklı sayılar olmak üzere ab+ba=121ab + ba = 121 ise a+ba + b kaçtır?

Çözümü göster
11(a+b)=121  ⇒  a+b=1111(a + b) = 121 \;\Rightarrow\; a + b = 11

? Örnek 3 · Fark kuralı ve sayma

Orta

abab ve baba iki basamaklı sayılar olmak üzere ab−ba=45ab - ba = 45 eşitliğini sağlayan kaç farklı abab sayısı vardır?

Çözümü göster
9(a−b)=45  ⇒  a−b=59(a - b) = 45 \;\Rightarrow\; a - b = 5

baba iki basamaklı olduğu için b≠0b \neq 0. Uygun çiftler: (6,1),(7,2),(8,3),(9,4)(6, 1), (7, 2), (8, 3), (9, 4). Yani 61,72,83,9461, 72, 83, 94: 4 sayı.

Kontrol: 61−16=4561 - 16 = 45.

? Örnek 4 · Rakamları farklı sayılar

Orta

Rakamları farklı üç basamaklı en büyük çift sayı ile en küçük tek sayının toplamı kaçtır?

Çözümü göster
  • En büyük çift sayı: Yüzler 99, onlar 88; birler çift, 99 ve 88'den farklı en büyük çift rakam 66 → 986986.
  • En küçük tek sayı: Yüzler 11, onlar 00; birler tek, 11'den farklı en küçük tek rakam 33 → 103103.
986+103=1089986 + 103 = 1089

Sık yapılan hatalar

Mini test: kendini dene

Bu bir sınav değil. Süre tutulmaz; her cevaptan sonra kısa bir çözüm gösterilir ve sonuç yalnızca bu cihazda kalır.

0/5 soru cevaplandı

  1. 158 sayısı ile rakamlarının yerleri değiştirilerek elde edilen sayının toplamı kaçtır?

  2. 2ab ve ba iki basamaklı sayılar olmak üzere ab − ba = 27 ise a − b kaçtır?

  3. 33846 sayısındaki 8 rakamının basamak değeri kaçtır?

  4. 4Rakamları farklı iki basamaklı en büyük tek sayı kaçtır?

  5. 5ab ve ba iki basamaklı sayılar olmak üzere ab + ba = 88 eşitliğini sağlayan kaç farklı ab sayısı vardır?

Sık sorulanlar

Rakam ile sayı arasındaki fark nedir?

Rakamlar 0'dan 9'a kadar olan on semboldür. Sayılar ise bu rakamlarla yazılır. 7 hem bir rakam hem bir sayıdır; 47 ise iki rakamdan oluşan bir sayıdır.

ab + ba neden her zaman 11'in katıdır?

ab = 10a + b ve ba = 10b + a olduğundan toplam 11a + 11b = 11(a + b) olur. Benzer şekilde fark 9a − 9b = 9(a − b) çıkar.

ab iki basamaklı sayısında a sıfır olabilir mi?

Hayır. İki basamaklı bir sayının ilk rakamı sıfır olamaz. Bir soruda hem ab hem ba iki basamaklı deniyorsa a ve b'nin ikisi de sıfırdan farklı olmalıdır.

Veli rehberinden ilgili yazılar

Tüm konular

Sayı Basamakları konusunda takıldınız mı? Birlikte bakalım.

Ön kayıt iki dakika sürer. Sizi arar, öğrenciyi tanır ve eksik halkayı birlikte buluruz. Karar her zaman sizindir.

  • Ödeme ya da kesin kayıt istenmez
  • Bilgileriniz yalnızca iletişim için kullanılır
  • İsterseniz yüz yüze, isterseniz online
Ön kayıt yap