İçeriğe geç

LGS · 8. sınıf5 soruluk mini test

Eşitsizlikler Çözüm Kuralları, Sayı Doğrusu ve Çözümlü Örnekler

8. sınıf eşitsizlikler konu anlatımı: birinci dereceden eşitsizlik çözümü, negatif sayıyla çarpmada yön değişimi, sayı doğrusu, problemler ve mini test.

Dilan SarıceylanKurucu, Matematik Öğretmeni ve Eğitim Koçu
Son güncelleme
Son güncelleme:
Okuma süresi
5 dk okuma
Mini teste geç

Kısaca

Eşitsizlik, iki ifadenin büyüklük ilişkisini gösterir: <, >, ≤ ve ≥. Çözüm yolu denklemlere benzer; tek önemli fark, eşitsizliğin iki tarafı negatif bir sayıyla çarpılır ya da bölünürse eşitsizliğin yönü değişir. Çözüm genellikle bir aralıktır ve sayı doğrusunda gösterilir.
İçindekiler
  1. Bu konu neden önemli?
  2. Eşitsizlik sembolleri
  3. Eşitsizlik nasıl çözülür?
  4. Sayı doğrusunda gösterim
  5. Çözümlü örnekler
  6. Sık yapılan hatalar
  7. Mini test
  8. Sık sorulanlar

Bu konu neden önemli?

Eşitsizlikler günlük hayattaki sınırları ifade eder: bütçeyi aşmamak, en az belli bir puan almak, kapasiteyi geçmemek. Bu yüzden problem metinlerinde 'en az', 'en çok', 'geçmemek' gibi ifadelerle karşımıza çıkar.

Lisede mutlak değerli ve ikinci dereceden eşitsizliklerin temeli de burada atılır. Yön değiştirme kuralını mantığıyla anlamak, ileride yapılacak birçok hatayı önler.

Eşitsizlik sembolleri

SembolOkunuşuÖrnek
<<küçüktürx<3x < 3
>>büyüktürx>−1x > -1
≤\leküçük veya eşittirx≤5x \le 5
≥\gebüyük veya eşittirx≥0x \ge 0

Eşitsizlik nasıl çözülür?

Eşitsizlikler, denklemler gibi çözülür: iki tarafa aynı sayı eklenebilir, çıkarılabilir; iki taraf pozitif bir sayıyla çarpılıp bölünebilir. Bu işlemler eşitsizliğin yönünü değiştirmez.

2x+1<9  ⇒  2x<8  ⇒  x<42x + 1 < 9 \;\Rightarrow\; 2x < 8 \;\Rightarrow\; x < 4

Tek fark: İki taraf negatif bir sayıyla çarpılır ya da bölünürse eşitsizliğin yönü değişir.

−2x≥6  ⇒  x≤−3-2x \ge 6 \;\Rightarrow\; x \le -3

Sayı doğrusunda gösterim

Çözüm kümesi genellikle bir aralıktır. Sayı doğrusunda sınır noktası, dahilse içi dolu, dahil değilse içi boş daireyle gösterilir. Örneğin x<4x < 4 için 4'ün üzerine içi boş bir daire konur ve sola doğru boyanır.

İki eşitsizlik birlikte de yazılabilir: −2<x≤3-2 < x \le 3 ifadesi, xx'in −2-2'den büyük ve 33'ten küçük veya eşit olduğunu söyler.

Çözümlü örnekler

? Örnek 1 · Temel çözüm

Kolay

2x+5>132x + 5 > 13 eşitsizliğini çözünüz.

Çözümü göster
2x>13−5  ⇒  2x>8  ⇒  x>42x > 13 - 5 \;\Rightarrow\; 2x > 8 \;\Rightarrow\; x > 4

4 çözüme dahil değildir; 4'ten büyük her sayı çözümdür.

? Örnek 2 · Yön değişimi

Orta

−3x+4≤16-3x + 4 \le 16 eşitsizliğini çözünüz.

Çözümü göster
−3x≤12-3x \le 12

İki tarafı −3-3'e bölerken yön değişir:

x≥−4x \ge -4

? Örnek 3 · Aralıktaki tam sayılar

Orta

−2<x≤3-2 < x \le 3 eşitsizliğini sağlayan tam sayıları yazınız.

Çözümü göster

−2-2 dahil değil, 33 dahildir: −1,0,1,2,3-1, 0, 1, 2, 3. Toplam 5 tam sayı vardır.

? Örnek 4 · Telefon faturası

Yeni nesil

Bir telefon tarifesinde aylık sabit ücret 120 TL, her konuşma dakikası 2 TL'dir. Faturanın 300 TL'yi geçmemesi için en çok kaç dakika konuşulabilir?

Çözümü göster

"Geçmemek" ifadesi ≤\le demektir:

120+2x≤300  ⇒  2x≤180  ⇒  x≤90120 + 2x \le 300 \;\Rightarrow\; 2x \le 180 \;\Rightarrow\; x \le 90

En çok 90 dakika konuşulabilir.

Sık yapılan hatalar

Mini test: kendini dene

Bu bir sınav değil. Süre tutulmaz; her cevaptan sonra kısa bir çözüm gösterilir ve sonuç yalnızca bu cihazda kalır.

0/5 soru cevaplandı

  1. 1x − 7 ≥ 3 eşitsizliğinin çözüm kümesi hangisidir?

  2. 2−4x < 20 eşitsizliğinin çözümü hangisidir?

  3. 33x − 2 ≤ 10 eşitsizliğini sağlayan en büyük tam sayı kaçtır?

  4. 41 ≤ 2x − 3 < 7 eşitsizliğini sağlayan kaç tam sayı vardır?

  5. 5Bir okul gezisi için otobüs kirası 1500 TL, kişi başı yemek ücreti 75 TL'dir. Toplam bütçe 4500 TL'yi geçmemek şartıyla geziye en çok kaç öğrenci katılabilir?

Sık sorulanlar

Negatif sayıyla çarpınca eşitsizliğin yönü neden değişir?

2 < 5 doğrudur; iki tarafı −1 ile çarparsak −2 ve −5 elde ederiz. Sayı doğrusunda −2, −5'in sağındadır, yani −2 > −5 olur. Negatifle çarpma sayıların sırasını tersine çevirdiği için yön de değişir.

Sayı doğrusunda içi dolu ve içi boş nokta ne demektir?

İçi dolu nokta o sayının çözüme dahil olduğunu (≤ veya ≥), içi boş nokta dahil olmadığını (< veya >) gösterir.

'En az' ve 'en çok' ifadeleri hangi sembole çevrilir?

'En az 50' ifadesi x ≥ 50, 'en çok 50' ifadesi x ≤ 50 demektir. 'Geçmemek' de 'en çok' anlamına gelir.

Veli rehberinden ilgili yazılar

Tüm konular

Eşitsizlikler konusunda takıldınız mı? Birlikte bakalım.

Ön kayıt iki dakika sürer. Sizi arar, öğrenciyi tanır ve eksik halkayı birlikte buluruz. Karar her zaman sizindir.

  • Ödeme ya da kesin kayıt istenmez
  • Bilgileriniz yalnızca iletişim için kullanılır
  • İsterseniz yüz yüze, isterseniz online
Ön kayıt yap