Maarif Modeli'nde Matematik: 5, 6 ve 7. Sınıf Velileri Ne Bilmeli?

Kısa cevap: 2026-2027 eğitim yılında 5, 6 ve 7. sınıfların tamamı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne göre matematik öğreniyor. Konular artık "ünite" yerine temalar altında toplanıyor, öğrenme çıktıları sadeleştirildi ve ölçmenin merkezine ezber değil; muhakeme, problem çözme ve temsil gibi beceriler yerleşti. LGS 2027'ye girecek 8. sınıflar eski programla devam ediyor. Bu yıl 7. sınıfta olan çocuklar ise MEB'in yeni soru modeline geçeceğini açıkladığı 2028 LGS'ye girecek ilk kuşak.

Veli görüşmelerinde en sık duyduğumuz cümle şu: "Ödevlere bakıyorum ama ne istendiğini anlamıyorum." Bu şikâyet haksız değil. Yeni programın dili, soruların uzunluğu ve karnedeki değerlendirme mantığı, bizim okulda gördüğümüz matematikten epey farklı. Bu rehberde resmî MEB kaynaklarına dayanarak neyin gerçekten değiştiğini, neyin aynı kaldığını ve evde nasıl destek olabileceğinizi sınıf sınıf anlatıyoruz.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli nedir?

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Millî Eğitim Bakanlığının okul öncesinden 12. sınıfa kadar tüm öğretim programlarını yeniden yazdığı müfredat çerçevesidir. Bakanlığın tanıtım metinlerinde üç kelime öne çıkar: beceri temelli, sadeleştirilmiş ve derinlemesine öğrenme.

MEB'in açıkladığı gerekçe şuydu: Önceki programlar, incelenen ülke programlarına göre yaklaşık iki kat yoğundu ve belirgin şekilde daha fazla kazanım içeriyordu. Yeni programlarda öğrenme çıktılarının genel olarak yaklaşık %35 azaltıldığı duyuruldu. Amaç, daha az konuyu daha derin işlemek ve öğrencinin bilgiyi yeni bir durumda kullanabilmesini sağlamak.

Matematik açısından bunun pratikteki anlamı şudur: Çocuğunuzun "kuralı biliyor olması" artık yeterli sayılmıyor. Programın her temasında öğrencinin o kuralı bir bağlam içinde tanıması, neden işe yaradığını açıklaması ve sonucunu yorumlaması bekleniyor.

Öğrenme çıktılarında açıklanan genel sadeleşmeTüm programlar, MEB

%35

Matematik alan becerisi (MAB1–MAB5)TYMM

5

LGS ve YKS'de yeni soru modelinin başlangıç yılıMEB açıklaması

2028

Yeni soru tiplerinin pilot uygulamasına katılan öğrenciKasım–Aralık 2025

14.556

Maarif Modeli hangi sınıflarda uygulanıyor?

Program tüm sınıflara aynı anda gelmedi; her yıl üç sınıf düzeyi eklenerek kademeli olarak yerleşti. Ortaokul için tablo çok net: 5. sınıflar 2024'te, 6. sınıflar 2025'te, 7. sınıflar 2026'da yeni programa geçti.

1. 2024–2025

   İlk adım: okul öncesi, 1., 5. ve 9. sınıflar

   Yeni öğretim programları ve süreç odaklı ölçme anlayışı bu sınıflarda başladı. Bugünkü 7. sınıflar, programla 5. sınıfta tanışan ilk kuşaktır.

2. 2025–2026

   2., 6. ve 10. sınıflar eklendi

   Ortaokulda 5 ve 6. sınıflar yeni programla, 7 ve 8. sınıflar eski programla okudu.

3. 2026–2027

   Son geçiş yılı: 3., 7. ve 11. sınıflar

   Eski programla devam eden yalnızca 4., 8. ve 12. sınıflar kaldı. Bu öğrenciler mezun olduğunda geçiş tamamlanacak.

4. 2027–2028

   Tüm kademeler yeni programda

   İlk Maarif kuşağı 8. sınıfa geçiyor ve Haziran 2028'de LGS'ye giriyor.

Çocuğunuzun durumunu hızlıca görmek için:

Tablodaki sınav yılları, öğrencinin sınıf tekrarı yapmadığı varsayımıyla hesaplanmıştır.

Ortaokul matematiğinde ne değişti?

Değişikliği üç başlıkta toplayabiliriz: programın omurgasını oluşturan alan becerileri, öğrencide geliştirilmek istenen eğilimler ve konuların düzenlendiği tema yapısı.

Beceri temelli yaklaşım ne demek?

Eski programda bir kazanım genellikle tek bir işlemi tarif ederdi: "Kesirlerle toplama işlemi yapar" gibi. Maarif Modeli'nde öğrenme çıktıları bağlamla birlikte yazılıyor. Örneğin 7. sınıfın "Sayılar ve Nicelikler (2)" temasındaki çıktılardan biri, gerçek yaşam durumları üzerinden oran ilişkileri hakkında muhakeme yapabilme şeklinde tanımlanıyor. Aynı temanın alt basamaklarında toplamsal ve çarpımsal ilişkileri ayırt etmek, genellemeleri farklı temsillerle sınamak ve çözümün doğruluğunu kontrol etmek gibi adımlar yer alıyor.

Yani öğretmen, çocuğunuzun "içler dışlar çarpımını" yapabilmesinden daha fazlasını görmek istiyor: Bu durum neden orantılıdır? Başka bir yolla da gösterebilir misin? Sonucun mantıklı mı?

Beş matematik alan becerisi

MEB'in Maarif Modeli sitesinde matematik için beş alan becerisi tanımlanmış durumda. Her temada bunlardan bir veya birkaçı hedefleniyor.

Bu tablo size önemli bir ipucu verir: Okuldaki yazılı ya da performans görevinde çocuğunuzun notu düşükse, sorun sadece "işlem hatası" olmayabilir. Çözümünü açıklayamaması veya bir grafiği yorumlayamaması da artık doğrudan değerlendirilen bir beceri eksiğidir.

Eğilimler: matematikte tutum da hedef

Programın alışılmadık yanlarından biri, her temada eğilimlerin de açıkça yazılması. Örneğin 7. sınıf oran-orantı temasında merak, odaklanma, yaratıcılık, gerçeği arama, analitiklik ve eleştirel bakma eğilimleri listeleniyor. Bunlar notla ölçülen konular değil; ancak öğretmenin gözlem ve öz değerlendirme formlarında karşınıza çıkabilir.

Veli açısından çıkarımı basit: Hızlı cevap veren ama "neden" sorusunda duran bir çocuk, yeni programda eskisi kadar rahat değildir. Tersine, yavaş ama sistemli düşünen bir çocuk bu programda daha görünür hâle gelebilir.

Ünite yerine tema: 5, 6 ve 7. sınıfta konular nasıl gruplandı?

Konular artık birbirinden kopuk üniteler yerine, büyük fikirler etrafında toplanan temalar hâlinde veriliyor. Resmî program sayfalarındaki tema başlıkları şöyle:

İki ayrıntı dikkat çekiyor. Birincisi, istatistiksel araştırma ve olasılık artık her sınıfta ayrı temalar olarak var. Eski programda olasılık 8. sınıfta başlarken, yeni programda 5. sınıf öğrencisi bir olayın olasılığının 0 ile 1 arasında yer aldığını, "olası" ve "olası değil" gibi kavramlarla tartışmaya başlıyor. İkincisi, 7. sınıfta Dönüşüm adıyla ayrı bir geometri teması bulunuyor.

MEB'in program tanıtımında ayrıca ortaokulda işlem yükü ağır bazı içeriklerin liseye taşındığı belirtildi; örnek olarak kareköklü ifadelerle işlemler verildi. Bu, 8. sınıf programının da yeni yapıya geçtiği 2027-2028'den itibaren LGS kapsamının eskisinden farklı olacağı anlamına geliyor.

Eski program ile Maarif Modeli arasındaki farklar neler?

Aşağıdaki tablo, sınıfta ve ödevlerde en çok hissedilen farkları özetliyor.

Bu farkların hiçbiri "matematik kolaylaştı" anlamına gelmiyor. Konu sayısı azaldı ama her konudan beklenen derinlik arttı. Özellikle okuduğunu anlama ve kendini ifade etme konusunda zorlanan öğrenciler için soruların dil yükü yeni bir engel olabiliyor.

Beceri temelli bir matematik sorusu neye benzer?

Farkı en iyi bir örnek gösteriyor. Eski tarzda bu konu şöyle sorulurdu: "3 bardak suya 2 limon konuyorsa 24 bardak suya kaç limon konur?" Aynı matematik, Maarif mantığında bir karşılaştırma ve iddia değerlendirmesi içine yerleştirilir.

Bu sorunun (b) şıkkı eski programın sorusudur. Asıl yeni olan (a) ve (c) şıklarıdır: Çocuğunuzdan karşılaştırma yapması, gerekçe sunması ve bir iddiayı çürütmesi isteniyor. Programdaki "toplamsal ve çarpımsal ilişkileri ayırt etme" basamağı tam olarak bu hatayı hedefliyor. Merkezî sınavlarda bu tür sorular çoktan seçmeli kalacak; ancak seçenekler, Mert'in yaptığı türden tipik yanılgıları içerecek şekilde kurulacak.

Derslerde bu becerileri nasıl çalıştığımızı Maarif Modeli matematik özel ders sayfasında sınıf sınıf anlattık.

Okulda ölçme ve değerlendirme nasıl değişti?

MEB, Maarif Modeli ile birlikte derslerde "sonuç odaklı" ölçmeden "süreç odaklı" ölçmeye geçildiğini duyurdu. Bu, yazılı sınavların kalktığı anlamına gelmiyor; yazılılar devam ediyor. Değişen, notun ve geri bildirimin kaynaklarının çeşitlenmesi.

Pratikte karşınıza çıkabilecek araçlar şunlar:

• Performans görevleri: Örneğin bir çevre konusunda veri toplayıp sunum veya rapor hazırlamak. 7. sınıf oran teması için programda tam olarak böyle bir örnek görev tarif ediliyor ve görevin dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilmesi öneriliyor.
• Açık uçlu çalışma kâğıtları ve gelişim testleri: Sadece sonucu değil, çözüm yolunu da puanlayan ara değerlendirmeler.
• Öz ve akran değerlendirme formları: Çocuğunuz kendi çalışmasını ve arkadaşının çalışmasını belirli ölçütlere göre değerlendiriyor.
• Gözlem ve görüşme formları: Öğretmenin sınıf içi tartışma ve grup çalışmalarında tuttuğu notlar.
• Destekleme ve zenginleştirme: Eksiği olan öğrenci için ek destek, ileri düzeydeki öğrenci için daha derin etkinlikler.

Maarif Modeli LGS'yi nasıl etkileyecek?

Velilerin asıl merak ettiği soru bu. Resmî açıklamalar ışığında tablo şöyle:

LGS 2027: Bu yıl 8. sınıfta olan öğrenciler eski programla okuyor. LGS 2027'nin kapsamı, bugüne kadar bildiğimiz yapıdan farklı olmayacak. Sınav tarihi Eylül 2026 itibarıyla MEB tarafından henüz açıklanmadı; geçmiş yıllara bakılarak Haziran 2027'de yapılması bekleniyor. Mevcut sistemdeki konu ve soru dağılımı için LGS matematik konuları ve soru dağılımı yazımıza bakabilirsiniz.

LGS 2028: MEB Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci'nin Aralık 2025'teki açıklamasına göre, yeni müfredata uyumlu soru modeli YKS ve LGS'de 2028'de uygulanacak; 2028'in seçilme nedeni yeni programla okuyan öğrencilerin sınava ilk kez o yıl girecek olması. Aynı açıklamada iki önemli vurgu var:

1. Değişen şey sınav sistemi değil, soru modeli. Sınavın yapısı ve geçiş sistemiyle ilgili bir değişiklik açıklanmadı.
2. Geçiş sınavları çoktan seçmeli olmaya devam edecek. Sorular bilgiyi ölçmekten, beceriyi ölçmeye doğru kayacak.

Nisan 2026'da MEB, bu yaklaşımın temelini oluşturan Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzunu yayımladı. Kılavuzda bağlam temelli soru; öğrencinin bir metin, problem, veri, görsel veya senaryo ile karşılaşıp bunu karar vermek, yorumlamak ya da çözüm üretmek için kullanmasını gerektiren soru olarak tanımlanıyor. Kılavuzun merkezî sınavlar, ortak sınavlar, okul yazılıları ve ders kitapları için ortak referans olacağı belirtildi. Yeni soru tipleri Kasım–Aralık 2025'te 12 ilde 6. ve 10. sınıflardan toplam 14.556 öğrenciyle pilot olarak denendi.

Veliler için pratik sonuç şu: Bugün 7. sınıfta olan çocuğunuz için hazırlık dili değişiyor, hazırlık ihtiyacı değil. Uzun paragraflı, tablolu, grafikli sorulara şimdiden alışmak; konuyu "tip soru ezberi" ile değil, kavramla öğrenmek 2028 için en doğru yatırımdır. LGS'ye yönelik yapılandırılmış bir plan için LGS matematik hazırlık programımızı inceleyebilirsiniz.

Sınıf sınıf evde nasıl destek olabilirsiniz?

Yeni programın en iyi haberi şu: Evde yapabileceğiniz destek, matematik bilgisi gerektirmiyor. Gerekli olan, doğru soruları sormak ve çocuğunuzun düşünmesine alan açmak.

1. 5. sınıf: Sayı hissi ve okuma alışkanlığı

   Ortaokula geçiş yılıdır; sorular uzar, okuma yükü artar. Market fişinde tahmini toplam yaptırın, ardından gerçek toplamla karşılaştırın. Hava durumu, maç skoru gibi günlük verilerden "hangisi daha olası?" sohbetleri açın; 5. sınıfın olasılık teması tam olarak buna dayanıyor. Uzun sorularda çocuğunuzdan önce soruyu kendi cümleleriyle anlatmasını isteyin.

2. 6. sınıf: Temsil çeşitliliği

   Aynı durumu farklı biçimlerde göstermeyi alışkanlık hâline getirin. "Bunu bir tabloyla gösterebilir misin?", "Şekil çizerek anlatır mısın?" soruları, 6. sınıftaki cebirsel düşünme ve değişim temasının temelidir. Harçlık takibini basit bir tabloya dökmek bile işe yarar.

3. 7. sınıf: Gerekçe ve oran muhakemesi

   2028 LGS kuşağıdır. Tarif, indirim, harita ölçeği gibi gerçek oran durumlarında "Hangisi daha avantajlı, neden?" diye sorun. Cevabı doğru olsa bile gerekçesini isteyin. Haftada birkaç kez uzun, bağlamlı sorularla çalışması ve yanlışlarını "neden yanlış yaptım?" sorusuyla not etmesi önerilir.

4. Her sınıf için: Sonucu kontrol ettirin

   Maarif programındaki "yansıtma" basamağı, çözümün sonunda geriye dönüp bakmayı içerir. "Bulduğun sonuç mantıklı mı? Tahminine yakın mı?" sorusunu her ödevde sormak, işlem hatalarını da ciddi ölçüde azaltır.

5. Her sınıf için: Kaygıyı büyütmeyin

   Yeni soru tipleri ilk başta çocuğu zorlayabilir. "Bu soruları hiç anlamıyorsun" yerine "Bu soru uzun, birlikte parçalayalım" demek önemli. Kaygının belirgin olduğu durumlarda matematik korkusu nasıl yenilir yazımızdaki adımlar yol gösterebilir.

Velilerin en sık düştüğü yanılgılar

"Konular azaldı, o zaman ek desteğe gerek yok." Konu sayısının azalması, her konunun daha derin sorulması anlamına geliyor. Özellikle kesir, oran ve cebirsel ifadelerdeki temel eksikler, bağlamlı sorularda daha görünür hâle gelir.

"Test çözdükçe yeni sisteme de hazırlanır." Kısa, kalıp soru çözmek işlem hızını artırır ama tek başına yeterli değildir. Çocuğunuz çözümünü sözlü veya yazılı açıklayamıyorsa, bu beceri ayrıca çalışılmalıdır.

"Performans görevleri notu şişirir, önemli değil." Görevler, çocuğunuzun veriyle çalışma ve temsil becerilerini gösterdiği yerlerdir. Öğretmenin görev sonrası verdiği geri bildirim, eksiklerin nerede olduğunu gösteren değerli bir kaynaktır.

"Çocuğum 5. sınıfta, LGS'ye daha çok var." Doğru, ancak Maarif programı sarmal bir yapıda ilerliyor. 5 ve 6. sınıfta oturmayan oran ve kesir fikri, 7. sınıfta bağlamlı sorularda doğrudan karşınıza çıkar. Okul derslerine paralel ilerleyen düzenli bir destek için ortaokul matematik takviye programımıza göz atabilirsiniz.

Veli toplantısında matematik öğretmenine ne sormalı?

Yeni programda öğretmenin elinde, yazılı notundan çok daha zengin bir bilgi var. Toplantıya giderken şu soruları yanınıza almanızı öneririz:

1. Bu dönem hangi temalar işlenecek ve hangi performans görevi verilecek? Görevin teslim tarihi ve değerlendirme ölçütleri önceden biliniyorsa evde planlama kolaylaşır.
2. Çocuğum hangi alan becerisinde daha güçlü, hangisinde zorlanıyor? Muhakeme, problem çözme, temsil veya veriyle çalışma ayrımını istemeniz, "matematiği biraz zayıf" gibi genel bir cevaptan daha çok işe yarar.
3. Yazılıda puan kaybettiği yerler işlem mi, açıklama mı, okuma mı? Bu ayrım evde neye odaklanacağınızı belirler.
4. Destekleme veya zenginleştirme etkinliklerinden yararlanıyor mu? Okulun kendi imkânlarını bilmek, dışarıdan alacağınız desteği doğru yere yönlendirmenizi sağlar.
5. Evde hangi kaynakları kullanmamızı önerirsiniz? MEB'in resmî platformlarında yeni soru modeline uygun örnek sorular yayımlanıyor; öğretmen hangilerinin sınıfın temposuna uygun olduğunu söyleyebilir.

Son söz: Değişen soru dili, değişmeyen temel

Maarif Modeli, ortaokul matematiğinin içeriğini sadeleştirdi ama çıtayı düşürmedi; sadece yerini değiştirdi. Artık "işlemi yapabiliyor mu?" sorusunun yanına "neden böyle yaptığını açıklayabiliyor mu?" sorusu eklendi. 5 ve 6. sınıf velileri için bu, sağlam bir kavram temeli kurmak için iyi bir fırsat. 7. sınıf velileri içinse 2028 LGS'ye giden yolun başı; soru modeli değişecek, ama iyi kurulmuş bir matematik temeli her soru modelinde işe yarar.

Çocuğunuzun yeni programda nerede zorlandığını birlikte görmek isterseniz, Maarif Modeli matematik özel ders sayfamıza göz atabilir ya da iletişim sayfamızdan ön görüşme ve seviye tespiti için bize ulaşabilirsiniz.